{"id":165,"date":"2019-11-20T03:10:18","date_gmt":"2019-11-20T00:10:18","guid":{"rendered":"http:\/\/alpyener.com\/?p=165"},"modified":"2019-11-20T03:27:08","modified_gmt":"2019-11-20T00:27:08","slug":"evrenin-boyutu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/2019\/11\/20\/evrenin-boyutu\/","title":{"rendered":"Evrenin boyutu."},"content":{"rendered":"\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"NASA (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/nasa.gov\" target=\"_blank\">NASA<\/a>, J\u00fcpiter&#8217;in uydusu Europa&#8217;n\u0131n y\u00fczeyindeki gayzerlerin su buhar\u0131 ihtiva etti\u011fini onaylad\u0131. Bu durumda Europa&#8217;n\u0131n buzla kapl\u0131 y\u00fczeyinin alt\u0131nda dev bir okyanus olmas\u0131 ihtimali hi\u00e7 de d\u00fc\u015f\u00fck de\u011fil&#8230;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"470\" height=\"264\" src=\"http:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/europa.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-166\" srcset=\"https:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/europa.jpg 470w, https:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/europa-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 470px) 100vw, 470px\" \/><figcaption>Europa uydusundan J\u00fcpiter&#8217;in g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Sat\u00fcrn&#8217;\u00fcn uydusu Enceladus da benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yor. Belki sadece Enceladus&#8217;ta, belki de her iki uyduda da y\u00fczeyin alt\u0131nda dev bir okyanus var. Hen\u00fcz g\u00f6rmedik ama, elde edilen bilimsel veriler bu y\u00f6nde ipu\u00e7lar\u0131 ta\u015f\u0131makta.<\/p>\n\n\n\n<p>Gayzerlerden f\u0131\u015fk\u0131ran su buhar\u0131, gezegende (uyduda) meydana gelen yeralt\u0131 hareketlili\u011finin etkisiyle olu\u015fuyor. Gezegenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayabiliyoruz. Bu durumda buzla kapl\u0131 zeminin alt\u0131nda bulunuyor olmas\u0131 muhtemel okyanusun ya\u015fam ve belki de zeki ya\u015fam bar\u0131nd\u0131r\u0131yor olmas\u0131 da ihtimaller dahilinde demektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Su alt\u0131nda belki milyon y\u0131ld\u0131r s\u00fcrmekte olan ya\u015fam, zeki canl\u0131lar\u0131n da evrilmesine neden olmu\u015f olabilir. Orada ya\u015fam varsa ve bu canl\u0131l\u0131k zeki organizmalar\u0131 da i\u00e7inde bulunduruyorsa&#8230; D\u00fc\u015f\u00fcnsenize; Enceladus&#8217;un ya da Europa&#8217;n\u0131n okyanuslar\u0131nda ya\u015fayan zeki yarat\u0131klar&#8230; Belki yunuslara benziyorlar, belki insana benzer \u00f6zellikleri var, belki de hen\u00fcz tahmin edemeyece\u011fimiz bi\u00e7imde evrimle\u015fmi\u015fler. Dahas\u0131; d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyorlar, birbirleriyle ileti\u015fim kuruyorlar, medeniyetler kurmu\u015flar ve o gezegenin y\u00fczeyinin alt\u0131nda ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Belki bir ya da birka\u00e7 dinleri bile vard\u0131r, kim bilir!<\/p>\n\n\n\n<p>Peki bu zeki canl\u0131lar i\u00e7in evren nas\u0131l bir yerdir?<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"495\" src=\"http:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/enceladus.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-167\" srcset=\"https:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/enceladus.jpg 800w, https:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/enceladus-300x186.jpg 300w, https:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/enceladus-768x475.jpg 768w, https:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/enceladus-485x300.jpg 485w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption>Sat\u00fcrn&#8217;\u00fcn uydusu Enceladus ve buzla kapl\u0131 y\u00fczeyde g\u00f6r\u00fcnen su buhar\u0131 gayzerleri<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>G\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6remiyorlar. Muhtemelen o buzullar\u0131 a\u015f\u0131p, gezegenlerinin y\u00fczeyine hi\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131lar. T\u00fcm ya\u015fam\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla bildikleri t\u00fcm evrenin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 okyanustan ibaret oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor olmal\u0131lar. Zira bulunduklar\u0131 okyanusun d\u0131\u015f\u0131n\u0131 hi\u00e7 g\u00f6rmediler ve d\u0131\u015far\u0131da olan bitene dair hi\u00e7bir bilgi ve kan\u0131tlar\u0131 yok. Koca bir gezegenin uydusunda ya\u015f\u0131yorlar fakat b\u0131rak\u0131n di\u011fer gezegenleri, y\u0131ld\u0131zlar\u0131, galaksileri; ya\u015fad\u0131klar\u0131 uydunun etraf\u0131nda d\u00f6nmekte oldu\u011fu koca gezegenin bile varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar de\u011filler!<\/p>\n\n\n\n<p>Biz d\u00fcnyal\u0131lar biliyoruz ki; gezegenimiz g\u00fcne\u015fin etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcyor. \u00c7e\u015fitli gezegenler ve uydular\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir y\u0131ld\u0131z sisteminin par\u00e7as\u0131y\u0131z. Bizimkinden ba\u015fka y\u0131ld\u0131z sistemleri de var. Bu y\u0131ld\u0131z sistemleri bir galaksinin \u00e7e\u015fitli \u00fcyeleri durumunda. Ba\u015fka galaksiler de var. T\u00fcm bunlar ise evreni olu\u015fturuyor. Bildi\u011fimiz evreni!<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"303\" src=\"http:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/bilinenevrenedairkesit.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-170\" srcset=\"https:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/bilinenevrenedairkesit.jpg 600w, https:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/bilinenevrenedairkesit-300x152.jpg 300w, https:\/\/alpyener.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/bilinenevrenedairkesit-500x253.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><figcaption>Bilinen evrenden k\u00fc\u00e7\u00fck bir kesit<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Peki ya biz de Enceladus&#8217;ta ya\u015fayan ve t\u00fcm evrenin Enceladus&#8217;un okyanusundan ibaret oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen o zavall\u0131 zeki yarat\u0131klardan farkl\u0131 de\u011filsek? \u0130mk\u00e2ns\u0131z m\u0131? Enceladus&#8217;un okyanuslar\u0131nda ya\u015fayan ve medeniyet tarihinin en zeki gezgini \/ d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc \/ bilim adam\u0131 konumundaki X adl\u0131 \u015fah\u0131s i\u00e7in Sat\u00fcrn&#8217;\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 bile s\u00f6z konusu de\u011fil fakat biz biliyoruz ki evrende milyarlarca galaksi var. Biz de Enceladuslu y\u00fcce \u015fahsiyet X gibi, her \u015feyi bildi\u011fimizi san\u0131yor olabiliriz pek tabii&#8230; D\u00fcnyada ya\u015fayan c\u00fchelan\u0131n mensuplar\u0131ndan olan Alp, Enceladus&#8217;un en y\u00fcce \u015fahsiyetinden \u00e7ok daha bilgili g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Bizim cehaletimizin ve \u00e2cizli\u011fimizin fark\u0131nda olan ve \u015fu anda blogunda bu konu \u00fczerine bir makale yazmakta olan; d\u00fcnyan\u0131n en zeki filozoflar\u0131ndan, bilim insanlar\u0131ndan daha bilgili ve fakat kendi medeniyeti i\u00e7in son derece s\u0131radan biri olan; \u015fu anda bildi\u011fimiz evrenin d\u0131\u015f\u0131nda bir yerlerden bizi g\u00f6zlemleyip hakk\u0131m\u0131zda at\u0131p tutan canl\u0131ya hangi isimle hitap ediyorlard\u0131r acaba?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde NASA, J\u00fcpiter&#8217;in uydusu Europa&#8217;n\u0131n y\u00fczeyindeki gayzerlerin su buhar\u0131 ihtiva etti\u011fini onaylad\u0131. Bu durumda Europa&#8217;n\u0131n buzla kapl\u0131 y\u00fczeyinin alt\u0131nda dev bir okyanus olmas\u0131 ihtimali hi\u00e7 de d\u00fc\u015f\u00fck de\u011fil&#8230; Sat\u00fcrn&#8217;\u00fcn uydusu Enceladus da benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yor. Belki sadece Enceladus&#8217;ta, belki &hellip; <a href=\"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/2019\/11\/20\/evrenin-boyutu\/\">Okumaya devam et <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[55,59,58,54,56,57],"class_list":["post-165","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yasam","tag-dunya","tag-enceladus","tag-europa","tag-evren","tag-jupiter","tag-saturn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172,"href":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165\/revisions\/172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alpyener.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}